Μετατρέποντας τον Εφιάλτη σε... Όνειρο

Τα όνειρα, λειτουργώντας ως 'φύλακες του ύπνου', κατά τον Freud, 'μεταμφιέζουν' τις βαθύτερες επιθυμίες μας, αφήνοντάς μας να κοιμόμαστε ήσυχοι. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για όλους τους τύπους των ονείρων. Όταν πρόκειται για εφιάλτη, ο 'φύλακας του ύπνου' γίνεται ταραχοποιό στοιχείο, δίνοντας μορφή σε φοβίες και σαμποτάροντας την ανάπαυση του ονειρευομένου...

Μετά το χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, πραγματοποιήθηκε έρευνα από ειδικούς σε θέματα ύπνου. Οι εθελοντές Νεοϋορκέζοι συγκεντρώνονταν σε ομάδες, στις οποίες διηγούνταν τα όνειρά τους αρχικά, και μετά προσπαθούσαν να επινοήσουν και να αφηγηθούν ένα διαφορετικό τέλος.
Η εν λόγω τεχνική, που ονομάστηκε 'Αντιμετώπιση και Κατάκτηση', έχει στόχο να καθησυχάσει το άτομο, αλλάζοντας την έκβαση των δυσάρεστων ονείρων. Ενδείκνυται ιδιαίτερα στην περίπτωση των επαναλαμβανόμενων ονείρων.

Παραδείγματα:
-Αν στον εφιάλτη μας καταδιώκουν, ξυπνώντας μπορούμε να φανταστούμε ότι ξεκινάμε μια συζήτηση με το διώκτη και ότι ίσως καταφέρνουμε να τον πείσουμε να αλλάξει στάση.
-Αν το όνειρο έχει να κάνει με ναυάγιο, πλημμύρα ή πνιγμό, μπορούμε ξυπνώντας να φανταστούμε τον εαυτό μας δεινό κολυμβητή.
-Αν βλέπουμε ότι παγιδευόμαστε σε κλειστούς χώρους, μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας ειδικό στις αποδράσεις!

Το σημαντικό είναι να βρούμε εναλλακτικές εκδοχές, να χρησιμοποιήσουμε το άγχος του ονείρου δημιουργικά. Έτσι, γίνεται πιο εύκολη και η ανάλυση των φοβιών και των συγκρούσεων που το προκάλεσαν. Κι ο εφιάλτης, από ταραχοποιός, μετατρέπεται σε σύμμαχο...


Σχετικά άρθρα:
Εφιάλτης όπως ξυπνητήρι
Ερμηνεύοντας τα όνειρα
Φανταστικά πλάσματα στα όνειρα
Οι Νεκροί στα Όνειρα
Επανάληψη -το ίδιο Όνειρο πάλι;
Οδηγίες προς Ονειρευομένους
Όνειρο σαν ταινία -διανομή & σκηνοθεσία

Όνειρα Πτώσης

Πτώση και βαρύτητα, ύπνος και όνειρα
Όταν 'πέφτουμε' για ύπνο, κι ενώ αποκοιμιόμαστε, 'πέφτει' και η πίεση του αίματος... Όταν δοκιμάζουμε κάτι καινούριο που μας αρέσει, 'πέφτουμε' με τα μούτρα'... Επίσης, πριν να φτάσουμε εδώ που είμαστε ως είδος, κάποτε περάσαμε από ένα εξελικτικό στάδιο, κατά το οποίο κοιμόμασταν πάνω στα δέντρα. Και τότε, η πτώση ήταν ένας αρκετά ρεαλιστικός κίνδυνος... Και σε προσωπικό επίπεδο, κάποιοι άνθρωποι κατά την παιδική ηλικία ή λόγω επαγγελματικής ιδιότητας (πχ. αεροπόροι), δοκιμάζουν την εμπειρία μιας άσχημης πτώσης, από την οποία δεν είναι πάντα εύκολο να απαλλαγούν.

Εποχή μετάβασης
Κατά περιόδους, αρκετοί άνθρωποι βλέπουν ότι πέφτουν σε όνειρο, λίγο αφού τους πάρει ο ύπνος, και ξυπνάνε με ένα τίναγμα. Η πτώση αποτελεί συνηθισμένο εφιάλτη σε περιόδους μεγάλου άγχους. Για παράδειγμα, μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια μιας κρίσης μέσης ηλικίας ή της εγκυμοσύνης, ιδίως στο τελευταίο τρίμηνο, αντικατοπτρίζοντας την αγωνία για τον τοκετό. Σε κάθε περίπτωση, ο ονειρευόμενος διανύει πιθανότατα μια εποχή μετάβασης σε ένα νέο στάδιο της ζωής.

Συμβολική πτώση
Η πτώση ως σύμβολο έχει να κάνει με την αίσθηση απώλειας του ελέγχου. Μπορεί να νιώθουμε ότι μας καταβάλλουν 'βαριά' συναισθήματα, ότι δεν έχουμε αρκετή υποστήριξη.
Ίσως, ακόμα σημαίνει τον φόβο 'πτώσης' από το βάθρο της υπερηφάνειας ή της φιλοδοξίας ή κάποιο ηθικό παράπτωμα και τον φόβο κοινωνικής ή επαγγελματικής αποτυχίας.
Η πτώση στο νερό δείχνει την ανάγκη να βυθιστούμε στο ασυνείδητο, τα συναισθήματα, παραπέμποντας σε μια θεραπευτική διαδικασία.
Η πτώση στο κενό ή το έδαφος δείχνει την ανάγκη να (προσ)γειωθούμε, να επιστρέψουμε στη γη, να γίνουμε πιο πρακτικοί και ρεαλιστές ή και να φροντίσουμε το σώμα μας. Από την άλλη πλευρά, το να πέφτουμε μπορεί να συμβολίζει το ακριβώς αντίθετο και το όνειρο να μας παρακινεί να αφήσουμε τα πράγματα να κυλήσουν... Τι απ' τα δύο ισχύει για ένα συγκεκριμένο όνειρο εξαρτάται από τα συναισθήματα του ατόμου, κατά τη διάρκεια της ονειρικής πτώσης, και πριν και μετά από αυτήν. Ακόμα κι αν δεν είμαστε σίγουροι, μπορούμε απλώς να σκεφτούμε πώς λειτουργούμε στην καθημερινότητά μας -αν για καιρό έχουμε προσκολληθεί σε μια από τις δύο προσεγγίσεις, ίσως είναι καλό να δοκιμάσουμε συνειδητά την άλλη. Και βλέπουμε...

Πτώση -> Πτήση
Ένα όνειρο πτώσης μπορεί να επαναλαμβάνεται, αντιστοιχώντας ενδεχομένως σε περιορισμούς που έχουμε επιβάλλει οι ίδιοι στον εαυτό μας. Λέγεται ότι βοηθάει πολύ η αλλαγή των ονείρων πτώσης σε όνειρα πετάγματος ή πτήσης.
Στο μύθο του Ίκαρου, όλα πάνε καλά, μέχρι που ο ήρωας πάνω στον ενθουσιασμό του ξεπερνά τα όρια, χάνει τα φτερά του και πέφτει. Ουσιαστικά, πρόκειται περί ενός λανθασμένου υπολογισμού. Τα όνειρα πτώσης πιθανότατα είναι περιγραφικά τέτοιων λανθασμένων επιλογών. Και χάρη στο προστατευμένο πλαίσιο του ονείρου, είναι στο χέρι του ονειρευομένου να τροποποιήσει τη συμπεριφορά του και να διατηρήσει τα 'φτερά' του...


Σχετικά άρθρα:
Επανάληψη - το ίδιο Όνειρο πάλι;
Όνειρα & Μεταφορικά μέσα
Θάνατος και Όνειρα
Αρρώστιες & Θέματα Υγείας
Όνειρα & Σώμα
Όνειρα Καταδίωξης
Πετώντας στα Όνειρα

Το Νερό στα Όνειρα

Σε πολλές παραδόσεις, το νερό αποτελεί κλασικό σύμβολο των συναισθημάτων και του ασυνείδητου. Στις περισσότερες κοσμολογίες, δηλώνει την πηγή της ύπαρξης και συμβολίζει τη γέννηση.

Σύμφωνα με την κινέζικη παράδοση, το νερό είναι σύμβολο της θεμελιώδους δύναμης του yin. 

Σύμφωνα με τους Ταοϊστές, είναι η ουσία της ζωής, αντανακλώντας με την κίνησή του τον τρόπο ζωής σε αρμονία με την φύση. 

Στην καθολική χριστιανική θρησκεία, το αγιασμένο νερό και αυτό της βάπτισης συμβολίζουν τη θεραπεία και την κάθαρση.

Σύμφωνα με τον Freud, το υδάτινο όνειρο σχετίζεται με την ανάμνηση της ζωής μέσα στη μήτρα. Η έξοδος από το νερό αντιστοιχεί στην γέννηση. 

Στην αλχημεία, το νερό σχετίζεται με τα συναισθήματα. Συμβολίζει την άγρια πλευρά της ψυχής που πρέπει να κατακτηθεί. Αποτελεί μέρος όπου απαντώνται βαθιά μυστικά και κυριαρχεί ένα στοιχείο έκστασης.

Το νερό αποτελεί σύμβολο αυτού που μπορεί να αλλάξει. 

Ανεξαρτήτως μορφής, υγρής, αέριας ή στέρεης, είναι αυτό που είναι.

Παίρνει το σχήμα του δοχείου του, αλλά παραμένει νερό.

Όποιος κοιτά μέσα στο νερό, βλέπει πάντα τον εαυτό του.

Το ανθρώπινο σώμα είναι ως επί το πλείστον νερό. 

Χωρίς αυτό δεν μπορούμε να ζήσουμε.
Συμβολίζει επίσης τη γυναίκα, την εγκυμοσύνη και τη γέννηση. 

Όταν φτάσουμε σε ένα σημαντικό σταυροδρόμι στη ζωή ή σε μια κρίσιμη περίοδο, είναι πολύ πιθανό να δούμε ένα όνειρο με κυρίαρχο το σύμβολο του νερού:

Βουτιά - αναζήτηση της σοφίας, βύθιση στο ασυνείδητο ή πτώση από τη νόηση στην ύλη και το σώμα, ίσως δεν έχουμε τον πλήρη έλεγχο των επιπτώσεων, πιθανή ανάγκη για αντιμετώπιση μιας κατάστασης

Βροχή - σύμβολο γονιμότητας, επιθυμία για βαθιά χαλάρωση ή έμπνευση, ή αναπόφευκτη επαφή με τα συναισθήματα

Επιπλέοντας - στήριξη από τα συναισθήματα και το ασυνείδητο

Θάλασσα, Ωκεανός - Συναισθήματα, δύναμη, θρέψη, το συλλογικό υποσυνείδητο, τα αρχέγονα νερά, τα φαινομενικά απρόσιτα, ανεξερεύνητα, μυστηριώδη βάθη της ψυχής ή το ταξίδι της ζωής, ή έντονη επιθυμία για ελευθερία και ανεξαρτησία, νέο ξεκίνημα, άλλες παραλίες  

Κατάδυση - Εξερεύνηση του βάθους της ψυχής ή προσπάθεια άρνησης μιας κατάστασης μέσα από φυγή, οπισθοδρόμηση σε μια προγεννητική κατάσταση και προετοιμασία για αναγέννηση, νέα αρχή, ή συναισθηματική περιπέτεια, απελευθέρωση

Καταιγίδα - απελευθέρωση από ή μέσα από πνευματικές προσπάθειες, τα συναισθήματα βρίσκουν το άτομο άμεσα και με ένταση, από ψηλά -ως αποτέλεσμα νοητικών ή πνευματικών διαδικασιών

Κύμα - συναισθηματικός ενθουσιασμός, τρυφερότητα, σεξουαλικότητα, ή μεγάλη αλλαγή ζωής, κατά την οποία νιώθουμε καταβεβλημένοι συναισθηματικά, συνηθισμένο όνειρο κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης ως συμβολισμός της ζωής στη μήτρα

Λίμνη - η θηλυκή αρχή, το ασυνείδητο, παθητικό και συλλογικό δοχείο σοφίας

Πάγος - απουσία αγάπης, αυστηρότητα, παγωμένα συναισθήματα, εμπόδιο μεταξύ συνειδητού και ασυνειδήτου, συντήρηση μιας κατάστασης

Πλημμύρα - αίσθηση κατακλυσμού, απώλειας ελέγχου, φόβος δύναμης συναισθημάτων να μας γυρίζουν πίσω στον κόσμο των σωματικών ορμών, επίθεση της φύσης στην πολιτισμένη, συνειδητή ζωή, προτροπή να μάθουμε να κολυμπάμε ή να επιπλέουμε, ή να αποδεχθούμε το τέλος και τη νέα αρχή

Πνιγμός - αίσθηση αβοήθητου, έλλειψη οργάνωσης στη ζωή, φόβος της δύναμης του υποσυνείδητου και των συναισθημάτων, θέματα ασφάλειας

Ποτάμι - ροή, πορεία ζωής, γυρίσματα της μοίρας, πώς κινείται το νερό;

Ποτήρι νερό - δίψα κυριολεκτική ή μεταφορική, ή ξεχνάμε, πίνοντας το 'νερό της λησμονιάς'

Πτώση στο νερό - το άτομο ίσως παρασύρεται από το συναίσθημα ή νιώθει ότι ακολουθεί το ρεύμα, ή ανάγκη να βυθιστούμε στο θεραπευτικό ασυνείδητο

Στάσιμο νερό - απώλεια ζωτικότητας και κέντρου ύπαρξης

Τρεχούμενο νερό - υγιής σεξουαλικότητα, η ροή της ζωής

Σχετικά άρθρα:
Οδηγίες προς Ονειρευομένους

Ταξίδια στα Όνειρα
Φαγητό & Όνειρα
Το Σώμα στα Όνειρα
Όνειρα & Χρώματα
Ο Καιρός στα όνειρα
Θάνατος & Όνειρα
Επανάληψη - Το ίδιο Όνειρο πάλι;
Ονειροκρίτης

Επανάληψη - Το ίδιο Όνειρο πάλι;

- Βλέπω το ίδιο όνειρο ξανά και ξανά...
Και δεν καταλαβαίνω γιατί.

Ο δάσκαλος εμφανίζεται όταν ο μαθητής είναι έτοιμος. Και ο καλός δάσκαλος θα επιμείνει και θα κάνει επανάληψη, κάθε φορά που ο μαθητής το χρειάζεται για να κατανοήσει και να εμπεδώσει το μάθημα.

Αν η αλλαγή καθυστερεί, αν δυσκολευόμαστε να εξετάσουμε και να ζήσουμε μια πλευρά μας, αν δεν καταλαβαίνουμε κάτι, ο Ονειροπλόκος μας -που πάλι εμείς είμαστε- υπομονετικά θα προσπαθήσει και πάλι να βοηθήσει. Ίσως με μια παραλλαγή του ονείρου, ίσως με λίγο περισσότερη ένταση, έτσι για να μας δώσει μια ιδέα ή για να μας τραβήξει την προσοχή.

Με κάποιο τρόπο, όλοι μαθαίνουμε κάποια στιγμή. Η εκπαιδευτική διαδικασία προσαρμόζεται στις ανάγκες του μαθητή -και πάλι εμείς είμαστε- και ο ρυθμός της είναι ανάλογος του βαθμού συνειδητότητας, της προθυμίας, της δεκτικότητας και της εργατικότητας του τελευταίου.

Το θέμα του επαναλαμβανόμενου ονείρου κρίνεται προφανώς πολύ σημαντικό και για κάποιο λόγο μια πιο ουσιαστική εξέταση και ειλικρινής αντιμετώπισή του επισημαίνεται ως αναγκαία. Όσο το όνειρο επαναλαμβάνεται, τόσο φαίνεται να υπάρχει μια σημαντική πληροφορία, το νόημα που μας διαφεύγει, αλλά και μας είναι απαραίτητο. Και η επανάληψη είναι που παρέχει ακόμα μια ευκαιρία.
Ευγνωμοσύνη, λοιπόν. Έχουμε ο,τι χρειάζεται. Αν κάτι είναι σημαντικό, δεν πρόκειται να μας διαφύγει. 'Επανάληψη μήτηρ πάσης μαθήσεως'...


- Ναι, αλλά τι να κάνω;

Όπως με κάθε ευκαιρία, έτσι και με ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο χρειάζεται να κάνουμε κάτι για να επωφεληθούμε απ' αυτό. Συγκεκριμένα, καταγραφή, παρατήρηση και ο,τι θα κάναμε σε ένα πολύ όμορφο όνειρο. Θες να καταλάβεις τι σημαίνει ένα όνειρο; Αγάπησέ το! Γράψε γι'αυτό, ζωγράφισέ το, μίλα με έναν καλό φίλο γι' αυτό, προσπάθησε να βρεις ομοιότητες και αντιστοιχίες μεταξύ αυτού και της καθημερινότητάς σου, ποια συναισθήματα επικρατούν; πότε και σε ποιες περιστάσεις νιώθεις έτσι στην άυπνη ζωή σου;... Κοινώς, ασχολήσου. Γιατί όσο δεν ασχολείσαι, κάτι μέσα σου συνεχίζει να ασχολείται, χωρίς αποτέλεσμα πέρα από αυτές τις επαναλήψεις. Θυμήσου, είναι δώρο, άλλη μια ευκαιρία.


- Κι εσύ πόσες επαναλήψεις χρειάζεσαι;


Σχετικά θέματα:
Ερμηνεύοντας τα όνειρα
Διαυγή Όνειρα
Οδηγίες προς Ονειρευομένους
Όνειρα Καταδίωξης
Ονειροκρίτης
Μετατρέποντας τον Εφιάλτη σε... Όνειρο
Καβγάδες & Φιλονικίες στα Όνειρα
Οι Νεκροί στα Όνειρα
Σεξ & Ερωτισμός στα Όνειρα
Φανταστικά πλάσματα στα όνειρα